محله درویشان (گردان- تمب شوره)

این محله از یک طرف، از خیابان شهید طاهری (هنگ یا گردان) شروع و تا ورزشگاه تختی فعلی ادامه و در انتهای آن نیروی انتظامی و از طرف دیگر از چهارراه گردان تا چهارراه ساحلی می باشد. علت نامگذاری محله به نام تمب شوره ای، به این دلیل بوده که در مجاورت و مکان فعلی برکه حاج غلامرضا معتمد، روبروی حسینیه ابوالفضل (ع) تمب بزرگی بوده که گیاهی مانند سمسیل و شورمزه در آن جا سبز می شده است. نام دیگر این محله درویشان می گویند که گویا در کنار تلمبه اصل چهار مقبره چهل درویش بوده که در آن جا دفن شده بودند. قبرستانی نیز در حوالی ورزشگاه بوده است. نظر گاه حضرت عباس (ع) و نظرگاه ابوالفضل کوچک در خیابان پشت ورزشگاه قرار دارد. حمامی با همین نام که هم اکنون زورخانه پوریای نام دارد در مجاورت نظرگاه می باشد. حسینیه ابوالفضل (ع) که در زمان های گذشته قورخانه و بهداری بوده است.برکه ی بزرگی به نام حاج غلامرضا معتمد در این خیابان قرار دارد. مسجد رضا (ع) و مسجد امام خمینی (ره) نیز در این کوی می باشد. منزل دانشمند معظم آیت الله نسابه نیز در یکی از کوچه های این محله قرار دارد.

محله پل جلو (جلدان) و شهرک امام خمینی: امتداد محله درویشان به طرف جنوب شرقی این محله گویند. ادامه آن تا خیابان پرواز جز شهرک امام محسوب می شود.

سردسته ها و دست اندرکاران محله درویشان: حاج قربون خردنیا، و پسرانش، حاج رحمت مصلحی، سید آقا راست خدیو، اصغر مهربانی که از محله آردفروشان آمده بود. استاد عباس رزمخواه، غلام گلخوار، رحمت دلخوش، پسران علی باز (نیکونژاد) بیغرض ها، خردنیاها، مصلحی ها، کربلایی ها، شجاعی ها، رحمت دلخوش، نیکونژادها، تاسف ها، مظفری ها، پلمی ها، محبوبی ها، راست خدیوها و بقیه افراد در صحبت های پیرغلامان..

 

 

اماکن متبرکه: حسینیه ابوالفضل (ع)، مسجد هنگ، مسجد امام خمینی (ره)، مسجد فاطمه الزهرا (س) در شهرک امام خمینی (ره)، نظرگاه حضرت عباس (ع) در دو مکان متفاوت وجود دارد. دو پیر نیز به نام های هفت پیر و چهل درویشان نیز در خیابان شهید طاهری قرار دارد.

مداحان محله درویشان: سید رسول راست خدیو شروع کننده است. حاج رضا خردنیا، شهید محمد علی و سهراب طاهری، شهید ماشاالله شیخی، خلیل اخضری، سید علی هاشمیان، نعمت الله زائر، عطاءالله اسروش، وحید رودکی، اشکان عسکری و نعمت الله توسلی نوحه خوان این محله بوده اند.

در مورد اولین پخت محله درویشان، در خانه اکبر حاجی علی اکبر محبوبی راسته ی کوچه ی نسابه چهار دیگ برنج پخت کردیم. حاج عباس و حاج اکبر محبوبی هم به من کمک می کردند. سینه زن بعد از ختم همان جا می آمدند و غذا می خوردند. سه یا چهار سال بعد پخت را در خانه ی حاج قربون انجام دادیم. حدود ۲۰ سال بنده در آن جا پخت کرده ام. کم کم توسط مردم و آقا (سید رسول راست خدیو) گورخانه را به تبدیل به اشپرخانه فعلی کردند. تمام دیگ ها و وسایل آشپزی از خانه ی حاج قربون به این جا منتقل شد. در ماه مبارک رمضان در خانه ی حاج علی اصغر احمدی شب های ۱۹ و ۲۱ و ۲۳ رمضان هم دو تا سه دیگ پخت می کردم. در زمان های دور حلیم خیلی کم درست می کردند. خانه ی استاد لطف الله شجاعی، خانه شیرزاد، خانه ی حاج غلامحسین حقیقی حلیم درست می کردند. بشقاب نبود، کاسه ی کوچک که به صابوناتی معروف بود و به خانه ها می بردند.

حاج رضا خردنیا

یکی از خادم الحسین های محله ی درویشان می باشد. ایشان از بدو راه اندازی این دسته ی سینه زنی حضور فعال داشته و نوحه خوان محله بوده است. علاقه ی زیادی به امام حسین (ع) و سینه زنی سنتی لاری دارد. ایشان یکی از فرزندان برومند خادم الحسین (ع) حاج قربون است که این پیشکسوت یکی از بزرگان و یکی از کسانی بوده که سینه زنی را در این محله راه اندازی کرده است.

سینه زنی دسته درویشان یا به قولی گردان از چه زمانی و توسط چه کسی راه اندازی شد؟ قبل از تشکیل دسته ی سینه زنی، اهالی کوی درویشان برای سینه زنی به محله ی نو می رفتند. قدمت سینه زنی سنتی محله ی درویشان به ۵۵ سال پیش می رسد. برای یکی از خادم های امام حسین (ع) به نام سید آقا حادثه ای اتفاق می افتد. او برای سینه زنی به محله ی نو می رود. ولی مانع عزاداری اش می شوند و او را از دسته بیرون می کنند. مرحوم پدرم حاج قربان خردنیا نیز با مشورت و کمک دوستانش (حاج یوسف هدایتی راه اندازی سینه زنی محله ی درویشان توسط سید باشی طالب زاده و حاج رقبان خردنیا صورت گرفت) مبادرت به راه اندازی این دسته ی سینه زنی می کنند. در بدو شروع، از محلات مختلف برای سینه زنی به محله ی ما می آمدند و سینه می زدند. بیرق و علم هم در زمان تاسیس نداشتیم. مرحوم پدرم دو بیرق کوچک که در سر درب خانه ی عبدالمولی نصب بود، بیرون می آورد و به عنوان بیرق محله استفاده می کند.

نوحه خوان های محله ی درویشان چه کسانی بوده اند؟ کلاس سوم ابتدایی بودم که شروع به نوحه خواندن کردم و تا سن ۱۹ سالگی نوحه خوندم. ولی بعد از برگشت از سربازی صدایم خراب شد. شعرهای نوحه از کتاب بود و در بعضی مواقع از مرحوم حاج محمد صادق اقبال کمک می گرفتم. نوحه خوان های جوان آن زمان شهید ماشالله شیخی، شهید محمد علی طاهری، اسد شیخی، حامد نسابه و گلخن تاپ بودند. شعر نوحه ها را از کتابخانه ی منزل نعمت الله زائر انتخاب می کرد و مداحان زیر نظر این مداح آموزش دیده و تمرین می کردند. دیگر نوحه خوان هایی که برای این محله مداحی کرده اند: رحمت الله زائر، خلیل اخضری، سید علی هاشمیان، نعمت الله زائر، عطاءالله اسروش، و چندین سال متوالی مداحی توسط نعمت الله توسلی انجام می گیرد. هم اکنون اشکان عسکری نیز همکاری می کند. (حاج محمدرضا عسکری، سید باشی طالبی زاده و خودم در شب هشتم ماه محرم نیز در محله ی گردان نوحه خوانده ایم) نعمت الله زائر در سال یک شب (شب هشتم) برای نوحه خوانی به محله ی ما می آمد. از سال ۱۳۶۴ ه.ش با خواندن نوحه ی اسب عقاب (یکی از بهترین نوحه های ایشان) محله ی درویشان رو به ترقی و پیشرفت نمود. در همان شب تعداد زیادی از بزرگان و جوانان محله قنبربیگی، همانند مرحوم مشهدی نوبانی، حاج محمدرضا جمشیدی، حاج رضا عشقی، حسن عطا، مهدی و مجید و رضا عطا، صمد کامجو و .. به محله ی ما آمدند و سینه می زدند. متقابلا ما هم در شب نهم به محله ی قنبربیگی می رفتیم و این مقدمه ی دوستی شد که تاکنون هم چنان پا بر جا مانده است. به پیشنهاد ما، یک شب حیدری ها در حسینیه استوار، محله کهویه، مهمان نعمتی هستند و همان شب نعمتی در میرعبدالعزیز واقع در کوی قنبربیگی مهمان حیدری ها هستند.

سردسته ها و بزرگان و خادم الحسین ها: حاج قربون خردنیا، رحمت مصلحی، سید آقا راست خدیو، اصغر مهربانی، استاد عباس رزمخواه، غلام گلخوار، پسران حاج قربون (خردنیا)، رحمت دلخوش، پسران علی باز نیکونژاد، حاج محمد کربلایی، حاج علی اکبر و حاج علی اصغر مظفری، محبوبی ها، اصغر قصاب، حسین عباس، اصغر مش غلامعباس، سید باشی، برزو علی بیغرض، عبدالله خان، ببرعلی، خنجر الماس (جورکش)، محمدرضا علی (سیار)، نمکُ بُلَّر و …

شروع و راه اندازی: توسط مرحوم حاج علی اسروش صورت می گرفت. نوحه های که می خواند: «ای محرم آمد، ماه ماتم آمد» هم اکنون توسط سید رسول راست خدیور انجام می شود.

علم بردارها: مرد قوی هیکلی به نام حسین دالاندار بود.

پخت محله: اولین آشپرخانه مرحوم عباس پهلوان همراه با رحمت مصلحی بود. اولین سال با یک دیگ برنج و مکان پخت نزدیک خانه حاج قربان واقع در خیابان گردان، داخل کوچه ی آیت الله نسابه صورت گرفت. این یک دیگ برنج غذای کسانی شد که از لطیفی برای عزاداری و برداشتن کتل آمده بودند. سال بعد در خانه ی اکبر حاج عبدل دو دیگ برنج پخت شد. قبل از ساختن حسینیه ابوالفضل (ع)، پخت امام حسین (ع) در روز عاشورا برای صرف ناهار سینه زن در خانه حاج قربان خردنیا انجام می شد. از حدود ۲۲ سال پیش حسینیه ساخته شد. در کنارش آشپزخانه ای نیز بنا نهادند که هم اکنون در همین مکان پخت می شود.

 

 

 

 

    دیدگاه های خود را ارسال کنید

    ایمیل شما هنوز وارد نشده است.